Spór o dowód, który pojawił się później
Pytanie w G 2/21 wyrastało ze sprawy kompozycji owadobójczych: czy przy ocenie poziomu wynalazczego można oprzeć się na efektach wykazywanych badaniami przedłożonymi po dacie zgłoszenia? Rozszerzona Izba Odwoławcza odpowiedziała 23 marca 2023 r. Spór ujawnia różnicę między datą dokumentu dowodowego a treścią techniczną pierwotnie ujawnionego wynalazku. [1]
Wniosek redakcyjny: z punktu widzenia zespołu badawczego problem ma wymiar organizacyjny. Harmonogram eksperymentów rzadko pokrywa się idealnie z planem zgłoszenia. Trzeba jednak umieć pokazać, co zostało opisane w określonej dacie, co jedynie potwierdzono później i jakie założenia łączą te dwa etapy. Bez takiej chronologii pojedynczy korzystny raport może być trudny do prawidłowej oceny.
Dwie zasady G 2/21
Izba stwierdziła, że dowodu efektu technicznego nie wolno pominąć wyłącznie dlatego, iż nie był publiczny przed zgłoszeniem i złożono go później. Jednocześnie możliwość powołania efektu powiązała z tym, co znawca, korzystając z wiedzy ogólnej i pierwotnego zgłoszenia, wywiódłby z jego nauczania technicznego: efekt musi mieścić się w tym nauczaniu i urzeczywistniać ten sam pierwotnie ujawniony wynalazek. [1]
To nie jest ogólna możliwość dopisywania dowolnego uzasadnienia po czasie. W samym G 2/21 rozróżniono ponadto poziom wynalazczy od dostateczności ujawnienia; późniejsze dowody nie stanowią uniwersalnego środka naprawczego dla braków pierwotnej dokumentacji. [1]
Co pokazała następcza decyzja T 116/18
W decyzji z 28 lipca 2023 r. w T 116/18 Izba Techniczna zastosowała G 2/21 do synergicznego działania kompozycji wobec Chilo suppressalis. Uznała, że oryginalne zgłoszenie nie musi w każdej sytuacji zawierać eksperymentalnego dowodu konkretnego efektu ani jego wyraźnej deklaracji słownej. Zbadała cały przekaz techniczny i wiedzę znawcy, a odwołanie oddaliła. To opis tej decyzji z 2023 r., nie twierdzenie, że każda późniejsza próba zostanie przyjęta. [2]
Wniosek redakcyjny: ważne jest rozdzielenie trzech ocen. Dokument może być dostępny w postępowaniu, może wspierać fakt wymagający dowodu i może dotyczyć efektu, na którym wolno oprzeć argument o wynalazczości. Pozytywna odpowiedź na jedno z tych pytań nie powinna automatycznie zastępować odpowiedzi na pozostałe.
Powiązanie badań z metodą problem–rozwiązanie
Wytyczne EPO porządkują ocenę poziomu wynalazczego w trzech etapach: ustalenie najbliższego stanu techniki, sformułowanie obiektywnego problemu technicznego i zbadanie, czy rozwiązanie byłoby oczywiste dla znawcy. Artykuł 56 EPC określa sam wymóg nieoczywistości. Dokumentacja efektu jest więc elementem większej konstrukcji argumentu, a nie samodzielnym substytutem porównania ze stanem techniki. [3] [4]
Propozycja metodyczna: do raportu warto dołączyć łańcuch „cecha odróżniająca – warunki doświadczenia – wynik – wnioskowany efekt – problem techniczny”. Przy każdym ogniwie należy wskazać datę, dokument i ograniczenia. Gdy doświadczenie porównuje niewłaściwe warianty albo zmienia naraz wiele parametrów, trzeba wyjaśnić, dlaczego pozwala przypisać wynik konkretnej cesze.
Jak przełożyć studium na organizację projektu badawczego
Wniosek redakcyjny: sensowny pakiet do analizy patentowej obejmuje wersję zgłoszenia, protokoły prób, definicję materiałów odniesienia, wyniki niekorzystne i korzystne oraz uzasadnienie ekstrapolacji. Pozwala to sprawdzić, czy późniejsze dane potwierdzają tę samą koncepcję, czy wymagają nowego założenia. Nie chodzi o gromadzenie jak największej liczby wykresów, lecz o odtwarzalność rozumowania.
Przy lekturze orzecznictwa należy ponadto zapisać, na które pytanie odpowiada każda decyzja i z jakiej daty pochodzi. Samo hasło „plausibility” nie stanowi kompletnego testu. Studium G 2/21 jest dobrym ćwiczeniem w budowaniu argumentu z dokumentów, dat i cech technicznych, przy zachowaniu odrębnej analizy dopuszczalności materiału oraz dostateczności ujawnienia.
Dodatkowa propozycja dokumentacyjna: protokół powinien wyjaśniać wybór punktu odniesienia i zakres niepewności. Wersje robocze i próby zakończone niepowodzeniem warto zachować razem z wynikami pozytywnymi. Pomaga to wykryć, czy korzystna obserwacja pozostaje powtarzalna i czy wniosek nie wykracza poza rzeczywiście zbadane warunki.
Co wynika z analizy
- Oddziel datę dowodu od pytania, co ujawniało pierwotne zgłoszenie.
- Powiąż efekt z konkretną cechą, porównaniem i problemem technicznym.
- Nie traktuj późniejszych danych jako uniwersalnego sposobu naprawienia zgłoszenia.
Granice interpretacji
G 2/21 dotyczy ram oceny w systemie EPC. T 116/18 opisano w odniesieniu do decyzji z 28.07.2023 r.; jej interpretacji nie przedstawiono jako jedynej możliwej we wszystkich późniejszych sprawach. Propozycje dokumentacji są wnioskami redakcyjnymi.
Źródła i dalsza lektura
- 1EPO — decyzja Rozszerzonej Izby Odwoławczej G 2/21 ↗
G 2/21; ECLI:EP:BA:2023:G000221.20230323; OJ EPO 2023, A85
Źródło pierwotne, 23.03.2023; sentencja oraz pkt 77 i 93–95 uzasadnienia.
- 2EPO — decyzja Izby Technicznej T 116/18 z 28 lipca 2023 r. ↗
T 116/18; ECLI:EP:BA:2023:T011618.20230728
Źródło pierwotne; w szczególności pkt 11.10–11.14 i 17 uzasadnienia; przykład zastosowania zasad do konkretnej kompozycji.
- 3EPO Guidelines — Problem-solution approach ↗
Guidelines for Examination 2026, G-VII, 5
Urzędowy opis trzech etapów metody problem–rozwiązanie; sprawdzono 16.10.2026.
- 4Europejska konwencja patentowa — poziom wynalazczy ↗
EPC, art. 56
Oficjalny tekst przepisu stanowiącego podstawę oceny nieoczywistości.