REKEL PATENT / Urzędy i sądy

Organy i sądy: kto rozstrzyga jaki problem

Miejsce prowadzenia działalności w Krakowie nie wyznacza automatycznie właściwego sądu lub urzędu. Decydują rodzaj prawa, terytorium ochrony, charakter żądania i przepisy proceduralne.

01 / IP

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej · UPRP

Rola organu: Organ krajowy właściwy między innymi dla patentów, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych i znaków towarowych oraz określonych postępowań spornych. Nie zasądza odszkodowania w cywilnym sporze o naruszenie.
Rola pełnomocnika: Rzecznik patentowy może być pełnomocnikiem w sprawach własności przemysłowej. Dopuszczalny krąg pełnomocników i ewentualny obowiązek reprezentacji zależą od rodzaju sprawy i sytuacji strony; art. 236 PWP rozróżnia między innymi sprawy techniczne oraz znaki i wzory przemysłowe.

Prawo własności przemysłowej

Art. 236, 255 i 259 PWP

02 / IP

Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej · EUIPO

Rola organu: Prowadzi postępowania dotyczące znaków towarowych UE i wzorów UE, w tym odpowiednie postępowania sprzeciwowe, unieważnieniowe i odwoławcze. Nie udziela patentów.
Rola pełnomocnika: Reprezentacja podlega przepisom unijnym: znaczenie ma status kwalifikowanego prawnika lub wpis na właściwą listę zawodowych pełnomocników. Samo ogólne określenie „specjalista IP” nie potwierdza uprawnień do działania przed Urzędem.

Rozporządzenie o wzorach UE i odesłanie do zasad reprezentacji znakowej

Rozporządzenie (UE) 2026/715, art. 115–116; rozporządzenie (UE) 2017/1001, art. 119–120

03 / IP

Europejski Urząd Patentowy · EPO

Rola organu: Bada i udziela patentów europejskich; prowadzi między innymi postępowania sprzeciwowe. EPO nie jest urzędem Unii Europejskiej i jego obszar działania nie jest tożsamy z UE.
Rola pełnomocnika: Konwencja przewiduje własną listę zawodowych pełnomocników i wyjątek dla określonych prawników. Polski wpis rzecznikowski nie jest sam przez się wpisem na listę EPO; kwalifikacje trzeba sprawdzić dla konkretnej osoby.

Konwencja o patencie europejskim

EPC, art. 133–134

04 / IP

Światowa Organizacja Własności Intelektualnej · WIPO

Rola organu: Administruje między innymi PCT, systemem madryckim znaków i systemem haskim wzorów. Nie zastępuje wszystkich urzędów wyznaczonych i nie udziela patentu o powszechnym światowym zasięgu.
Rola pełnomocnika: Możliwość działania jako pełnomocnik i wymagane umocowanie zależą od systemu oraz etapu. Dopuszczenie przed WIPO nie oznacza automatycznie uprawnienia do odpowiedzi na odmowę przed każdym urzędem krajowym.

WIPO: przewodnik PCT

PCT Applicant’s Guide, rozdziały 3 i 5

05 / IP

Polskie sądy własności intelektualnej

Rola organu: Sprawy cywilne IP należą do sądów okręgowych. SO Warszawa ma wyłączną właściwość w kategoriach z art. 479⁹⁰ § 2 k.p.c.: programy komputerowe, wynalazki, wzory użytkowe, topografie układów scalonych, odmiany roślin i techniczne tajemnice przedsiębiorstwa.
Rola pełnomocnika: Rzecznik patentowy może reprezentować w cywilnych sprawach IP, także w ustawowo określonym zakresie wykraczającym poza własność przemysłową. Obowiązek zastępstwa ma wyjątki, m.in. ustawowe i wynikające ze zwolnienia przez sąd. Nie jest to uprawnienie do obrony w sprawie karnej.

Kodeks postępowania cywilnego

Art. 87, 87², 479⁸⁹–479⁹⁰ k.p.c.

06 / IP

WSA w Warszawie i Naczelny Sąd Administracyjny

Rola organu: Kontrolują legalność rozstrzygnięć UPRP w ustawowo przewidzianych trybach. NSA rozpoznaje dopuszczalne skargi kasacyjne; nie jest kolejnym urzędem rejestrującym znaki lub udzielającym patentów.
Rola pełnomocnika: W sprawach własności przemysłowej rzecznik patentowy może występować jako pełnomocnik oraz sporządzić skargę kasacyjną na podstawie art. 175 § 3 pkt 2 p.p.s.a. Dla innych dziedzin administracji nie wynika z tego ogólna kompetencja.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Art. 35 i 173–176 p.p.s.a.

07 / IP

Sąd Unii Europejskiej i Trybunał Sprawiedliwości

Rola organu: Sąd UE kontroluje między innymi decyzje izb odwoławczych EUIPO. TSUE rozstrzyga zagadnienia prawa Unii w odpowiednich trybach; pytanie prejudycjalne nie jest zwykłym odwołaniem od wyroku krajowego.
Rola pełnomocnika: W sprawach bezpośrednich obowiązują odrębne wymogi reprezentacji z art. 19 Statutu TSUE. Uprawnienie do działania przed EUIPO nie przesądza uprawnienia przed sądami UE; postępowania prejudycjalne mają własne reguły.

CURIA: Uniwersytet Wrocławski, zasady reprezentacji

C-515/17 P i C-561/17 P; ECLI:EU:C:2020:73; pkt 55–58

08 / IP

Jednolity Sąd Patentowy · UPC

Rola organu: Rozstrzyga określone sprawy patentów europejskich i patentów europejskich o jednolitym skutku w granicach Porozumienia UPC. Polska nie jest objęta działającym systemem UP/UPC; polski przedsiębiorca może jednak mieć sprawę dotyczącą praw na terytorium państw objętych tym systemem.
Rola pełnomocnika: Art. 48 Porozumienia przewiduje odrębne kryteria: odpowiednio uprawnionych prawników albo europejskich rzeczników patentowych z wymaganymi dodatkowymi kwalifikacjami. Krajowe uprawnienia rzecznika patentowego nie wystarczają automatycznie.

Porozumienie w sprawie Jednolitego Sądu Patentowego

2013/C 175/01; art. 32 i 48

Wszystkie procesy ↗Biblioteka źródeł →