1. Dwie fazy reformy i nowa numeracja przepisów
Pierwsza faza reformy wzorów UE zaczęła być stosowana 1 maja 2025 r. na podstawie rozporządzenia 2024/2822. Druga faza przypadła na 1 lipca 2026 r. Od tego dnia obowiązuje skodyfikowane rozporządzenie 2026/715, które uchyliło rozporządzenie 6/2002. To istotne przy czytaniu starszych komentarzy: dzisiejsze art. 6 i 7 dotyczą nowości i indywidualnego charakteru, dawniej ujętych w art. 5 i 6. Tabela korelacji znajduje się w załączniku III. [1] [2]
Zmiana nazwy z „wzoru wspólnotowego” na „wzór UE” nie oznacza, że każdy starszy wzór trzeba zgłaszać ponownie. Natomiast nowe zgłoszenie wymaga pracy na aktualnych regułach, formularzach i wymaganiach technicznych. Reforma unijna nie daje podstaw do automatycznego zastosowania wszystkich jej rozwiązań w krajowym zgłoszeniu do UPRP. Przed wyborem procedury trzeba oddzielić ochronę krajową od jednolitego prawa UE i wskazać rynki planowanej sprzedaży. [1] [3]
2. Ustal datę graniczną i historię ujawnień
Badanie rozpoczyna chronologia: szkice, wersje produktu, prezentacje klientom, katalogi, targi, publikacje internetowe, pierwsza sprzedaż, zgłoszenie i ewentualne pierwszeństwo. Dla zarejestrowanego wzoru UE porównanie prowadzi się względem daty zgłoszenia albo skutecznie zastrzeżonego pierwszeństwa. Warto zachować nie tylko zdjęcie wcześniejszego produktu, lecz także dokument pokazujący, kiedy i w jakich okolicznościach był dostępny publicznie. Ujawnienie może nastąpić poza rejestrem. [1]
Art. 8 rozporządzenia 2026/715 zawiera reguły ujawnienia, w tym poufności i dwunastomiesięcznego okresu dotyczącego określonych ujawnień pochodzących od twórcy lub jego następcy oraz nadużycia. Nie jest to ogólne pozwolenie na dowolne publikowanie przed zgłoszeniem. Trzeba wykazać datę, źródło i związek ujawnienia z uprawnionym. Plan ekspansji poza UE wymaga osobnego sprawdzenia prawa danego państwa; unijnej ulgi nie należy traktować jako światowego standardu. [1]
3. Przeprowadź dwa odrębne testy
Nowość pyta, czy ujawniono wcześniej wzór identyczny; nieistotne różnice nie tworzą nowości. Indywidualny charakter wymaga odmiennego ogólnego wrażenia na poinformowanym użytkowniku przy uwzględnieniu swobody twórcy. Nie wystarcza więc lista drobnych zmian ani procent podobieństwa wygenerowany przez program. Najpierw określa się produkt, jego użytkownika i ograniczenia projektowania, a potem porównuje całościowe wrażenie z poszczególnymi wcześniejszymi wzorami. [1]
W sprawie PepsiCo przeciwko Grupo Promer, C-281/10 P, TSUE wyjaśniał pojęcie poinformowanego użytkownika oraz znaczenie jego uwagi i sposobu porównania wzorów. Nie jest on ani przeciętnym nabywcą znaku towarowego, ani automatycznie technicznym ekspertem. Dla analizy opakowania, mebla czy elementu gry należy uzasadnić właściwą perspektywę użytkownika. Historyczny wyrok czyta się z uwzględnieniem aktualnej numeracji i stanu prawnego. [4]
4. Osobno zbadaj funkcję techniczną
Wzór chroni wygląd, lecz nie każda widoczna cecha podlega monopolowi. Art. 9 rozporządzenia 2026/715 dotyczy cech wynikających wyłącznie z funkcji technicznej oraz zasad połączeń mechanicznych, z odrębnym rozwiązaniem dla systemów modułowych. W teczce badania warto opisać wymagania montażowe, normy, dokumentację konstrukcyjną i decyzje projektowe. Ten etap jest odrębny od poszukiwania identycznych wzorów i od oceny indywidualnego charakteru. [1]
W DOCERAM, C-395/16, TSUE uznał, że samo istnienie alternatywnych kształtów nie przesądza, iż cechy nie są wyłącznie techniczne. Bada się obiektywne okoliczności i to, czy funkcja techniczna była jedynym czynnikiem wyznaczającym cechy. Argument „można to było wykonać inaczej” wymaga więc dalszej analizy. Dokumentacja projektu powinna rzetelnie przedstawiać przyczyny wyboru, a nie tworzyć po sporze pozorną historię estetyczną. [5]
5. Przedstawienie wzoru po 1 lipca 2026 r.
Aktualne wskazówki EUIPO dopuszczają przedstawienia statyczne, dynamiczne i animowane, odpowiednio także formaty OBJ, STL i MP4. Dla jednego wzoru wybiera się jeden typ przedstawienia; statycznych widoków nie łączy się z filmem w celu pokazania tego samego wzoru. Wymagana jest spójność cech, dostateczna jasność przedmiotu ochrony i konsekwentne wyłączenia wizualne elementów nieobjętych żądaniem. Przed wysyłką trzeba sprawdzić aktualne limity plików. [3] [6]
Przykład hipotetyczny: producent pokazuje lampę w sześciu ujęciach, ale w dwóch z nich podstawa ma inny kształt. Nie należy zakładać, że urząd sam wybierze właściwą wersję. Rozbieżność trzeba usunąć, a rzeczywiste warianty potraktować zgodnie z regułami zgłoszenia wielokrotnego. Dla animowanego interfejsu trzeba wskazać wygląd przejścia, a nie jedynie opisać funkcję przycisku. Źródłem zakresu ochrony jest przedstawienie, nie marketingowa deklaracja produktu. [1] [6]
6. Jak powinien wyglądać wynik badania
Raport powinien zawierać cel i zakres wyszukiwania, datę graniczną, wykorzystane bazy i zapytania, katalog wcześniejszych ujawnień oraz porównania z konkretnymi wzorami. Należy rozróżnić ustalenie udokumentowane od hipotezy wymagającej dowodu. Gdy nie można potwierdzić daty katalogu lub autorstwa ujawnienia, zapisuje się ograniczenie. Rejestracja nie jest certyfikatem, że wykonano pełne merytoryczne badanie nowości względem całego światowego dorobku. [1]
Końcowy wniosek może wskazywać potrzebę zmiany przedstawienia, dodatkowego badania, zachowania poufności lub analizy innego rodzaju ochrony. Wzór, prawo autorskie, znak towarowy i patent odpowiadają na inne pytania. Wniosek o unieważnienie w EUIPO i pozew o naruszenie przed właściwym sądem również służą innym celom. Ten materiał przedstawia metodę analizy unijnej; ocena konkretnego produktu wymaga jego dokumentacji i właściwych dat. [1]
Źródła i dalsza lektura
- 1Rozporządzenie o wzorach Unii Europejskiej — tekst skodyfikowany ↗
Rozporządzenie (UE) 2026/715; art. 4–9,42,73–74,163–164; załącznik III
Obowiązuje od 1.07.2026; uchyla 6/2002 i zawiera tabelę nowej numeracji.
- 2Rozporządzenie wprowadzające reformę wzorów UE ↗
Rozporządzenie (UE) 2024/2822; art. 3
Przepis rozróżnia stosowanie od 1.05.2025 i wybranych zmian od 1.07.2026.
- 3EUIPO — centrum reformy wzorów ↗
EUIPO: Design Reform hub; aktualizacja fazy II 2026
Oficjalne objaśnienia nowych definicji, procedury i przedstawienia wzoru.
- 4TSUE: PepsiCo przeciwko Grupo Promer Mon Graphic ↗
C-281/10 P, 20.10.2011, ECLI:EU:C:2011:679, pkt 53–59
Poinformowany użytkownik i porównanie ogólnego wrażenia; dawny stan numeracji.
- 5TSUE: DOCERAM przeciwko CeramTec ↗
C-395/16, 8.03.2018, ECLI:EU:C:2018:172, pkt 29–38
Cechy wyłącznie techniczne; alternatywne wzory nie są rozstrzygające.
- 6EUIPO — przedstawienie wzoru i formaty plików ↗
EUIPO: Design representation; EX-26-03 z 1.06.2026
Bieżące wymagania przedstawień statycznych, dynamicznych i animowanych.
Rekel Patent — serwis o własności intelektualnej. Wydawca: Vadym Rekel.